Digital Object Identifier

สถานะล่าสุด: เผยแพร่แล้ว
คำศัพท์: Digital Object Identifier
ศัพท์บัญญัติ:
อักษรย่อ: DOI
ความหมาย: ตัวบ่งชี้วัตถุดิจิทัล
รายละเอียด: ชื่อหรือรหัสที่ถูกกำหนดขึ้น เพื่อระบุชื่อ ตำแหน่ง หรือที่จัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศดิจิทัลที่เผยแพร่และให้บริการบนอินเทอร์เน็ต

ประวัติ

1977 - เกิดจากรวมตัวกันระหว่างสมาคมการพิมพ์แห่งสหรัฐอเมริกา คือ International Publishers Association; International Association of Scientific, Technical and Medical Publishers; Association of American Publishers และเปิดตัวระบบ DOI ในงาน Frankfurt Book Fair 1997

มีการก่อตั้งมูลนิธิ The International DOI Foundation ทำงานร่วมกับ Corporation for Natiobal Research Initiatives (CNRI) ในการพัฒนาระบบแฮนเดิล (Handle System)

1998-2000 IDF ร่วมกับ Indecs project กำหนด Indecs framework

2000 เชื่อมโยงบทความอิเล็กทรอนิกส์ด้วย CrossRef Registration Agency

ปัจจุบัน DOI ได้รับการรับรองเป็นมาตรฐานสากล ISO 26324:2012 : Information and Documentation

วัตถุประสงค์หลักของ DOI

1. เพื่อเป็นการสร้างชื่อหรือรหัสประจำทรัพยากรสารสนเทศดิจิทัล

2. เพื่อความสะดวกในการค้นหา

3. เพื่อสร้างระบบที่เชื่อมโยงกับไฟล์ดิจิทัลในการทำพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์

4. เพื่อการจัดเก็บและเผยแพร่ทรัพยากรสารสนเทศดิจิทัลในระยะยาว เป็นการแก้ปัญหาความไม่คงทนถาวรของเว็บไซต์และยูอาร์แอลที่เปลี่ยนแปลง

องค์ประกอบของ DOI

ประกอบด้วย 2 ส่วน คือ

ส่วนที่ 1 เรียกว่า Prefix คือ ชุดรหัสที่ Registration Agency (RA คือ หน่วยงานที่ให้บริการรหัส DOI) กำหนดขึ้น เริ่มต้นด้วยเลข 10 ตามด้วยตัวเลข 4 หลัก เช่น 10.1000

ส่วนที่ 2 เรียกว่า Suffix คือ ส่วนของ Publisher กำหนดให้ เป็นตัวเลขหรือตัวอักษรที่อยู่หลังเครื่องหมาย / เช่น doi : 10.1016/j.polymer.2012.03.019

หน่วยงานที่รับผิดชอบในการกำหนดรหัส DOI

หน่วยงานที่รับผิดชอบในการกำหนดรหัส DOI คือ International DOI Foundation หรือ IDF ซึ่ง IDF จะให้หน่วยงานที่ทำหน้าที่เป็น Resiatration Agency หรือ RA กำหนดรหัสที่เป็นตัวเลขส่วนต้น (Prefix) ให้แก่สำนักพิมพ์หรือองค์กรที่เป็นสมาชิก โดย RA ทำหน้าที่เป็นหน่วยรับฝากชื่อรหัส DOI และ Metadata ของไฟล์ดิจิทัล

ตัวอย่างเช่น CrossRef ทำหน้าที่เป็น RA ซึ่งเป็นตัวแทนของสำนักพิมพ์หลายแห่งที่จัดทำวารสารวิชาการ เอกสารและหนังสือในรูปอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งจะทำหน้าที่รับลงทะเบียน DOI และจัดทำ Metadata ให้สัมพันธ์กับรหัส DOI และ URL ของเอกสารดิจิทัลและทำหน้าที่เป็นฐานข้อมูลกลางของ DOI ของสำนักพิมพ์ที่เป็นสมาชิก

รายการอ้างอิง

น้ำทิพย์ วิภาวิน. สารสนเทศดิจิทัล และ DOI เอกสารประกอบการสัมมนา เรื่อง Digital Information & DOI วันศุกร์ที่ 22 มิถุนายน 2550 ณ ห้อง 110 อาคารสำนักงานกลาง สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ อุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย. ปทุมธานี : ศูนย์บริการสารสนเทศทางเทคโนโลยี สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ, 2550.

The DOI System. [Online] : http://www.doi.org/ Accessed: 04-08-2012.

เอกสารแหล่งที่มา: ไม่ระบุ
กลุ่ม: บรรณารักษ์และสารสนเทศศาสตร์
See also: OpenURL, Persistent Identifiers