Discard

สถานะล่าสุด: เผยแพร่แล้ว
คำศัพท์: Discard
ศัพท์บัญญัติ:
อักษรย่อ:
ความหมาย: การจำหน่ายหนังสือออก
รายละเอียด: หมายถึง การคัดหนังสือออก หรือการจำหน่ายหนังสือออก หรือการเคลื่อนย้ายทรัพยากรสารสนเทศออก เป็นกระบวนการพิจารณาการคัดเลือกหนังสือ ซึ่งอาจจะเป็นคัดออกอย่างถาวรโดยมีการจำหน่ายออกจากห้องสมุด หรือเพียงแต่การนำออกชั้นให้บริการ โดยจะมีการเก็บหนังสือที่ถูกคัดออกเหล่านี้ไว้ที่ห้องเก็บหรือพื้นที่เก็บหนังสือ แต่อาจจะยังคงมีการให้บริการอยู่ เมื่อมีการร้องขอ

ทำไมต้องมีการคัดหนังสือออก

การคัดหนังสือออกเป็นหน้าที่ที่จำเป็นของห้องสมุดทุกแห่ง เนื่องจากเป็นการดูแลรักษาหนังสือเพื่อให้มีสภาพและเนื้อหาที่เหมาะสมกับการให้บริการในปัจจุบัน เพราะความต้องการของผู้ใช้ห้องสมุดเปลี่ยนไปตามกาลเวลา การคัดหนังสือออกเป็นเรื่องจำเป็น เพื่อหนังสือที่มีให้บริการอยู่นั้น ทันสมัยและมีเนื้อหาเหมาะการใช้งาน และเนื่องจากห้องสมุดมีพื้นที่จำกัด จึงเป็นไปไม่ได้ที่จะเก็บหนังสือทุกเล่มไว้

ประโยชน์ของการคัดหนังสือออก

1. ประหยัดพื้นที่ เนื่องจากห้องสมุดมีทรัพยากรสารสนเทศ ทั้งหนังสือ วารสาร และสื่ออื่นๆ เป็นจำนวนมาก การที่ห้องสมุดมีแต่การสั่งซื้อทรัพยากรสารสนเทศแต่ละประเภทเข้ามา ทำให้ต้องหาพื้นที่ในการจัดวางทรัพยากรสารสนเทศเหล่านั้นเพิ่มมากขึ้นในแต่ละปี

2. ประหยัดเวลา ช่วยให้ประหยัดเวลาทั้งของผู้ใช้ เจ้าหน้าที่ เนื่องจากชั้นหนังสือที่หนาแน่นไปด้วยหนังสือที่ไม่จำเป็น จะทำให้เสียเวลาในการหาและหยิบหนังสือ และเป็นการประหยัดเวลาในการทำความสะอาดชั้นหนังสือ

3. ทำให้สามารถจัดหาหนังสือที่ดีกว่า ทันสมัยกว่า และเหมาะสมกว่าเข้ามาแทนที่

4. เป็นการรักษาให้มีแต่หนังสือที่จำเป็นต้องใช้อย่างแท้จริง

5. เป็นการประเมินหาจุดแข็ง และจุดอ่อนในการจัดหาหนังสือ

เกณฑ์พื้นฐานของการคัดเลือกหนังสือออก

1. ด้านเนื้อหา: มีเนื้อหาไม่ทันสมัย ไม่ได้รับความสนใจอีกต่อไป เนื่องจากอาจจะเคยเป็นเนื้อหาได้รับความนิยมในช่วงเวลาหนึ่ง ข้อมูลที่ไม่ถูกต้องหรือมีฉบับที่พิมพ์ปรับปรุงใหม่แล้ว หนังสือที่ได้รับไม่ครบชุด หนังสือที่พิมพ์ฉบับเก่าซึ่งมีการพิมพ์ฉบับที่ใหม่กว่า เนื้อหาที่มีความลำเอียง อคติหรือมีอันตรายแฝงอยู่ หรือเป็นหนังสือที่ไม่สอดคล้องกับหลักสูตรการเรียนการสอนแล้ว

2. ด้านการใช้: หมายถึง จำนวนครั้งในการยืมหนังสือ ไม่มีการยืมภายใน 5 ปีล่าสุด

3. ด้านจำนวนฉบับซ้ำ: มีจำนวนฉบับซ้ำมากเกินไป สามารถคัดออกและมีเฉพาะเท่าที่จำเป็น

4. ประเภทของทรัพยากรสารสนเทศ: เช่น ไม่ควรเก็บวารสารที่ไม่ได้จัดทำดรรชนีวารสาร วารสารที่สามารถหาได้ในฐานข้อมูลฉบับเต็ม หนังสือไม่ครบชุด หนังสือที่มีอายุเกิน 20 ปี สารานุกรมที่มีอายุกว่า 10 ปี หนังสือรายปีที่อายุเกินกว่า 2 ปีแต่ให้เก็บฉบับเก่าไว้อย่างน้อย 5 ปี โปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่ไม่มีคู่มือการใช้งานและมีอายุกว่า 7 ปี

5. ด้านสภาพของหนังสือ: หนังสือเล่มนั้นมีสภาพที่เสียหายเกินกว่าการซ่อมแซมหรือไม่ ขาด ปกชำรุด กระดาษเป็นสีเหลือง ขาดหายไปบางหน้า

6. เกณฑ์อื่นๆ: หนังสือเล่มนั้นสามารถใช้ผ่านบริการยืมระหว่างห้องสมุด หนังสือเล่มนั้นได้รับการประเมินว่าเป็นหนังสือคลาสสิคที่ยังต้องเก็บไว้

หลังจากการคัดหนังสือออก

หนังสือที่ได้รับการพิจารณาว่าควรคัดออก อาจถูกนำไปเก็บไว้ที่ห้องเก็บหนังสือ และยังคงมีกระบวนการการคัดเลือกหนังสือออกอย่างถาวรต่อไป ฐานข้อมูลที่เก็บรายการระเบียนบรรณานุกรมของหนังสือจะถูกเปลี่ยนสถานะเพื่อให้ทราบว่าหนังสือถูกนำไปอยู่ที่ห้องเก็บหนังสือ และสามารถขอใช้บริการได้

หลังจากหนังสือที่ถูกเก็บเกิน 1 ปี ถ้ายังไม่มีการถูกยืมและไม่มีการแนะนำจากบรรณารักษ์ว่าควรจะเก็บไว้ หนังสือนั้นจะถูกคัดออกจากห้องสมุดอย่างถาวร หนังสือที่ถูกคัดออกอย่างถาวรอาจนำไปบริจาคให้กับห้องสมุดแห่งอื่นๆ ที่มีความต้องการหรือสามารถใช้หนังสือนั้นได้อย่างเหมาะสม หรือถูกส่งนำไปเข้าโครงการรีไซเคิล

บรรณานุกรม:

Larson, Jeanette. 2008. CREW: a Weeding Manual for Modern Libraries. [Online] : Available: https://www.tsl.state.tx.us/sites/default/files/public/tslac/ld/pubs/crew/crewmethod08.pdf. Accessed: 11-08-2012.

Book Weeding. 2012. [Online]: Available: http://www.msoe.edu/library/services/weed/

เอกสารแหล่งที่มา: ไม่ระบุ
กลุ่ม: บรรณารักษ์และสารสนเทศศาสตร์
See also: Weeding